Słowo wstępne

Witamy na stronach internetowych Ambasady Republiki Chorwacji w Warszawie.

Chorwacja i Polska są zaprzyjaźnionymi państwami powiązanymi szeregiem wspólnych interesów w dziedzinie polityki międzynarodowej, bezpieczeństwa, gospodarki i kultury. Od kiedy Republika Chorwacji stała się członkiem NATO w 2009 roku i Unii Europejskiej w 2013 roku, oba nasze kraje, jako sojusznicy i partnerzy pomyślnie współpracują w ramach systemu bezpieczeństwa zbiorowego i przy kształtowaniu polityki europejskiej. Chorwacja cieszy się w Polsce sympatią, jako kraj o wyjątkowych walorach przyrodniczych, kraj serdecznych ludzi i podobnych do polskich tradycji, a Chorwaci czują sią w Polsce mile widziani.

W Rzeczypospolitej Polskiej mieszka obecnie około 800 Chorwatów, z których większość skoncentrowana jest na Śląsku i w Warszawie. Na terenie Polski ustanowiono pięć Konsulatów Republiki Chorwacji, a na czterech uniwersytetach prowadzone są studia języka chorwackiego – jednego z najbardziej popularnych języków słowiańskich wśród polskich studentów. W Warszawie działa też uzupełniająca tzw. szkoła chorwacka – nauczanie języka chorwackiego dla dzieci naszych obywateli.

Rzeczpospolita Polska uznała Republikę Chorwacji w dniu 15 stycznia 1992 r., równocześnie z państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej, a stosunki dyplomatyczne nawiązane zostały 11 kwietnia w tym samym roku. Wkrótce potem została otwarta Ambasada Republiki Chorwacji w Warszawie. Dopiero po uzyskaniu niepodległości przez Republikę Chorwacji i po przemianach demokratycznych zarówno w Chorwacji jak i w Polsce, powstały warunki do budowania dwustronnych stosunków pomiędzy obu krajami i narodami na nowych podstawach i we wszystkich dziedzinach współpracy międzypaństwowej.

Trzeba jednak podkreślić, że związki chorwacko – polskie sięgają znacznie głębiej w przeszłość. Narody chorwacki i polski były blisko związane poprzez tysiącletnią historię i przynależność do europejskiego kręgu kulturowego i cywilizacyjnego, dzieląc także doświadczenie udziału we wspólnych związkach państwowo-prawnych. Na znacznych terenach rozciągających się jeszcze w czasach Ludwika I Andegaweńskiego w XIV wieku „od wybrzeży Adriatyku aż po Bałtyk”, przeplatała się nasza historia i nasze losy. Chorwaci i Polacy mieli wspólnych władców, te same rządzące nimi dynastie, ale także bolesne doświadczenie narodów znajdujących się w kleszczach wielkich mocarstw i sąsiednich hegemonów. Chorwaccy humaniści, intelektualiści, przedstawiciele szlachty i kleru, legaci papiescy w okresie XV i XVI wieku pobierali nauki na Uniwersytecie Krakowskim, gdzie pozostawili swoje ślady - jako doradcy na dworze królewskim, jako dostojnicy kościelni lub uczeni. W XIX wieku, w okresie Wiosny Ludów i umacniania świadomości narodowej, chorwaccy i polscy pisarze, artyści i politycy kontaktowali się ze sobą wymieniając opinie na temat stosowania własnego języka, umacniania politycznej i kulturalnej tożsamości swojego narodu. Podczas I Wojny Światowej na terenach dzisiejszej Polski zginęło kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy chorwackich służących w armii austrowęgierskiej i właśnie przy okazji 100 Rocznicy I Wojny Światowej, Republika Chorwacji oddaje należną im cześć. W okresie międzywojennym wielcy chorwaccy pisarze i językoznawcy przebywali i pracowali w Warszawie i w Krakowie, a po zakończeniu II Wojny Światowej, w czasach ograniczonych kontaktów politycznych, to właśnie polscy i chorwaccy slawiści w dalszym ciągu podtrzymywali współpracę w dziedzinie wymiany naukowej i kulturalnej.

W czasach przemian politycznych i gospodarczych na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, intensywne stosunki gospodarcze i polityczne nie leżały w centrum uwagi ani Zagrzebia, ani Warszawy, ponieważ oba państwa, dążąc do euro-atlantyckiej integracji były skoncentrowane na kontaktach z państwami zachodnimi. Realizację tych celów spowolniła w Republice Chorwacji agresja wojskowa i polityczna oraz wojna obronno-wyzwoleńcza za ojczyznę (Domovinski rat). Dla przykładu: Republika Chorwacji, po pokojowej reintegracji pozostałych terenów okupowanych, dopiero w 1998 roku ustanowiła porządek konstytucyjno – prawny na całym swoim terytorium, podczas gdy Rzeczpospolita Polska już w 1999 roku stała się członkiem NATO, a w 2004 roku pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej.

Rzeczpospolita zaoferowała aktywne wsparcie polityczne i eksperckie dla przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej i to właśnie podczas polskiego przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej nasz kraj zakończył proces negocjacji akcesyjnych, Od tamtej pory chorwacko – polska współpraca dwustronna w ramach UE, NATO i organizacji międzynarodowych rozwinęła się znacząco pod względem merytorycznym. Chorwacja i Polska doskonale współpracują także na szczeblu regionalnym i tak na przykład, w 2018 roku odbędzie się już VII Forum Chorwackich i Polskich Regionów, jako swego rodzaju platforma służąca wymianie doświadczeń pomiędzy chorwackimi żupaniami i polskimi województwami, szczególnie w dziedzinie wykorzystania środków z funduszy europejskich i polityki spójności UE.

Republika Chorwacji zainteresowana jest jeszcze bardziej dynamiczną współpracą z Rzecząpospolitą Polską, będącą jednym z najprężniej rozwijających się krajów środkowoeuropejskich i znaczącym, prawie 40 – milionowym rynkiem. Wierzymy, że w przyszłości lepsze wzajemne powiązanie na terenie Europy Środkowej – zarówno w dziedzinie infrastruktury drogowej jak i energetycznej, a także w dziedzinie technologii cyfrowych - przyczyni się do większego rozwoju gospodarki regionalnej, a przez to również chorwackiej. Właśnie taki jest cel chorwacko – polskiej regionalnej „Inicjatywy Trójmorza”, będącej wkładem w rozwój europejskiej i środkowoeuropejskiej spójności gospodarczej. Inicjatywę tę w 2016 roku w Dubrowniku zainicjowali prezydenci Republiki Chorwacji i Rzeczypospolitej Polskiej, Kolinda Grabar-Kitarović i Andrzej Duda.

W Polsce z powodzeniem działają niektóre z najważniejszych firm chorwackich, takich jak Podravka, Orbico i Dalekovod. Prezentują one znakomity pozytywny przykład możliwości działania na polskim rynku. Pomimo to, Polska, jako rynek eksportowy, wciąż jeszcze nie przyciąga dostatecznej uwagi chorwackich przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych. Dlatego też staramy się zachęcić przedsiębiorców z Chorwacji do przebijania się na rynek polski, a Ambasada oferuje w tym swoją pomoc w ramach systemu Dyplomacji Gospodarczej Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Europejskich.

Musimy podkreślić, że wymiana towarowa pomiędzy Chorwacją i Polską stale rośnie, i na ten przykład z 570 milionów euro w 2014 roku, w 2017 roku osiągnęła wartość około 960 milionów euro. Rośnie także wartość chorwackiego eksportu do Polski (w 2014 roku wynosiła ona około 140, a w 2017r. około 200 milionów euro), wciąż jednak jest to wynik poniżej rzeczywistych możliwości. Dla Republiki Chorwacji wyzwanie stanowi także coraz większy deficyt handlowy z Polską, ale z drugiej strony należy wziąć pod uwagę, że z każdym rokiem rośnie liczba polskich turystów spędzających urlop w naszym kraju, która w 2017 roku sięgnęła około jednego miliona. Pragnę tutaj podkreślić, że nie chodzi nam wyłącznie o przychody, ponieważ niewymierną i nie do przecenienia wartością jest dla nas możliwość bezpośrednich kontaktów międzyludzkich pomiędzy Chorwatami i Polakami, możliwość poznawania historycznego i kulturowego dziedzictwa Chorwacji przez naszych Gości.

Ponieważ Polska również jest przepięknym krajem o bogatej kulturze, coraz więcej obywateli chorwackich odkrywa ją na nowo, do czego przyczyniły się stałe bezpośrednie połączenia lotnicze pomiędzy Zagrzebiem i Warszawą oraz sezonowe połączenia między chorwackim wybrzeżem i polskimi miastami. Chorwaci wciąż jeszcze najczęściej podróżują na południe Polski, do regionów takich jak Małopolska oraz do Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa, skąd pochodzi polski papież, św. Jan Paweł II, który głęboko wyrył się w pamięci i w sercu narodu chorwackiego.

Ambasador dr Andrea Bekić